ART

Afrofuturistische kunst prikkelt de verbeeldingskracht op Klein New Orleans

Interview met curator Richard Kofi van C’est l’époch, te zien op festival Klein New Orleans 2019

Steeds vaker zie je Afrofuturisme terugkomen. Musea geven er aandacht aan in tentoonstellingen, het krijgt plek in muziek(video’s) en ook in comics en films is het te zien. Het bekendste voorbeeld hiervan is waarschijnlijk de Marvelfilm Black Panther. Dit Afrofuturisme, waarin het zwarte perspectief centraal staat en waar gebruik gemaakt wordt van elementen uit fantasy en science fiction, is dit jaar ook op festival Klein New Orleans te beleven. Kunstenaar en curator Richard Kofi presenteert zijn Afrofuturistisch kunstproject C’est l’époch (Frans vertaald voor Dit is het tijdperk), waarin Afrikaanse spirits te zien zullen zijn via grote prints en performers. Zo zullen futuristisch aangeklede dansers, poëts en acteurs zich gaan begeven tussen het publiek en gaan zij op zoek naar interactie. Wij gingen met Richard in gesprek over Afrofuturisme en de link met New Orleans.

Waarom past dit zo goed bij een festival dat zich door de stad New Orleans laat inspireren? “Dat zit vooral in de geschiedenis van de stad”, legt Richard uit. “Deze stad is niet los te zien van de geschiedenis van tot slaaf gemaakte Afrikanen die per schip naar onder andere New Orleans zijn vervoerd. Ze werden gedwongen te werken en uitgebuit ten behoeve van een systeem dat niet van hen was. Ze werden losgerukt uit hun leefsituatie en moesten zich onmiddellijk verhouden tot een nieuwe leefomgeving. In zekere zin is dat al een soort science fiction plot en daarmee futuristisch: het is vergelijkbaar met een gijzeling door wezens van een andere planeet. Maar los van deze misschien wat abstracte vergelijking zijn toekomstbeelden, de ruimte en een flexibel concept van tijd altijd al onderdeel geweest van Afrikaanse culturen. Dat geldt dus zeker ook voor New Orleans, met een grote Afro-Amerikaanse community. Dit is waar Afrofuturisme over gaat: met verbeeldingskracht nadenken over nieuwe werelden en verhalen, waarin zwarte perspectieven centraal staan.” Op Klein New Orleans zullen we deze science fiction en perspectieven terugzien in C’est l’époch, waarbij verschillende performers zich in stijl zullen gaan begeven tussen het publiek. “Dat vinden we belangrijk, omdat we op zoek willen naar interactie. Misschien kunnen we mensen even wakker schudden of uit de comfort zone halen. En de personages, de spirits, die gespeeld worden door de performers zullen op het terrein ook als grote prints opgehangen worden.”

Misschien kunnen we mensen even wakker schudden of uit de comfort zone halen

Maar wat is dit Afrofuturisme nu precies? Een vraag die niet met een gemakkelijk, eenduidig antwoord te verhelderen is. Voor Richard is het een genre in fantasy en science fiction, waarbij het zwarte perspectief centraal staat. Het gaat echter ook over meer dan dat en het is dan ook te kort door de bocht om het enkel als een genre weg te zetten. Want, zo stelt Richard, het is ook een overlevingsdrang. Het gaat over het gevecht om via verbeeldingskracht identiteiten een nieuwe betekenis te geven en over het heruitvinden van de toekomst. “Er is bijvoorbeeld in Nederland een aanjager op dit gebied, Charles Landvreugd, die niet alleen als kunstenaar bezig is met Afrofuturisme, maar ook veel bezig is met de wetenschappelijke kant. Hij is bezig om de zwarte identiteit in Nederland en in Europa te benoemen en te verbinden aan terminologie. Welke plek heeft de zwarte identiteit nu precies in Nederland en Europa? Futurisme is daarmee voor hem meer als een concept dat zich als een olievlek verspreid over allerlei disciplines. Het gaat over de vragen die wij stellen over de geschiedenis en hoe wij de toekomst vormgeven, zonder begrenzingen, zelfs door de tijd. Je kan het zien als een mash-up van tijdperken. Dat binnen het Afrofuturisme verschillende tijdperken plek krijgen, als een soort cyclus van verleden, heden en toekomst, is een directe link met Afrikaanse mythes en zwarte muziek. Hier hebben het vroeger en nu ook vaak een belangrijke rol, een soort ritmisch begrip van tijd, met parallelle dimensies en de verbeeldingen van andere werelden, op een fantasierijke en kleurrijke wijze.”

Ik wil onderdeel zijn van de stemmen die een meerstemming Nederland vorm gaan geven

Voor Richard Kofi zelf is het Afrofuturisme ook belangrijk, hoewel hij niet zozeer bezig is met het label op zich. “Dit is nu eenmaal wat ik doe, het label op zichzelf interesseert me eigenlijk niet zo veel. Bovendien ziet mijn futurisme er weel heel anders uit dan dat van iemand in Afrika, Amerika of uit het Caribisch gebied. Ik werk veel binnen de museumsector en daarmee in een academische setting, waardoor ik toegang heb tot een heleboel Afrikaanse bronnen en Afrikaans erfgoed. Via tekeningen en schilderingen wil ik deze als kunstenaar activeren en daarmee in de openbaarheid brengen. Veel gemeenschappen hebben namelijk geen toegang tot deze verhalen en kennis, waardoor ik dit toegankelijk probeer te maken en weer onderdeel wil maken van onze verbeelding en identiteit. Ik wil vragen stellen over wat andere toekomsten zouden kunnen zijn.” Uiteindelijk heeft dit voor Richard tot doel mensen samen te brengen. “Waar ik in geloof is dat we samen naar een toekomst kunnen werken en samen sterk kunnen staan, met al onze verschillende perspectieven. Het gaat mij zeker niet om het schoppen tegen structuren, maar juist om het bouwen van nieuwe platforms. Ik wil onderdeel zijn van de stemmen die een meerstemming Nederland vorm gaan geven – en daarin geen afwachtende rol aannemen, maar juist participeren. Ik wil bouwen aan het futuristische waarin je niet vast zit aan kaders, maar met fantasie en verbeeldingskracht werkt”. Doe op Klein New Orleans dus vooral je ogen wijd open, vergeet kaders en laat je verrassen door de fantasierijke en futuristische kunst en performances van C’est l’époch.

Posts created 2

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Back To Top